Zagrożenie hałasem w górnictwie

Hałas to każdy niepożądany, nieprzyjemny, uciążliwy, szkodliwy, a nawet  niebezpieczny dla zdrowia, dźwięk działający na organ słuchu człowieka. Szkodliwość hałasu zależy od jego natężenia. Hałas jest jednym z najczęściej spotykanych czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy.

Hałas w górnictwie

Liczba osób narażonych na oddziaływanie hałasu w środowisku pracy stanowi znaczny odsetek zatrudnionych w różnych gałęziach gospodarki. Jednym z takich sektorów jest górnictwo. Górnictwo zawsze było, jest i chyba będzie branżą zaliczającą się do branż „głośnych”, charakteryzujących się znaczną emisją hałasu. Specyfiką tej branży są między innymi maszyny i urządzenia wytwarzające hałas o bardzo dużych poziomach. Osoby wykonujące pracę na stanowiskach związanych bezpośrednio z wydobyciem i wstępnym przetwarzaniem surowców są stale narażone na jego szkodliwe oddziaływanie. Jest to często hałas o charakterze niskoczęstotliwościowym, szczególnie trudny do wytłumienia, dla którego środki ochrony zbiorowej i indywidualnej charakteryzują się małą skutecznością. W górnictwie podziemnym efekty akustyczne są dodatkowo wzmacniane przez odbicia dźwięku od powierzchni zamkniętych wyrobisk górniczych. Wysoki poziom hałasu w warunkach dołowych osiąga czasami wartości niebezpieczne w przypadku robót strzałowych.

Hałas stanowi też jeden z głównych czynników szkodliwych w górnictwie odkrywkowym, przy czym można tu wyodrębnić dwa rodzaje hałasów. Hałasy ciągłe (emitowane przez maszyny i urządzenia, głównie kruszarki) oraz hałasy impulsowe w czasie robót strzałowych. Poziomy tych hałasów często przekraczają wartości dopuszczalne, a ponadto stanowią zagrożenie dla środowiska zewnętrznego, szczególnie gdy roboty górnicze usytuowane są w pobliżu rezerwatów przyrody czy osiedli mieszkaniowych. W górnictwie naftowym i górnictwie gazu ziemnego hałas jest najczęściej występującym czynnikiem szkodliwym w środowisku pracy. Źródłem hałasu są urządzenia wiertnicze, gdyż niektóre z nich są źródłami hałasu o dużym natężeniu. Hałas ten jest uciążliwy dla pracowników, ze względu na przeważnie bliską lokalizacją zaplecza socjalno-administracyjnego, a przecież emitowany jest całodobowo i we wszystkie dni tygodnia. Hałas ten dokuczliwy jest również dla okolicznych mieszkańców i środowiska przyrodniczego, a głównie ptactwa i zwierzyny. Dokuczliwość hałasu dla okolicznych mieszkańców zwiększa się w porze nocnej i naturalnie w okresie letnim, kiedy z uwagi na częstsze przebywanie na powietrzu subiektywne odczucia dyskomfortu akustycznego są spotęgowane. Mimo wprowadzania nowoczesnych maszyn i urządzeń, oraz zautomatyzowania niektórych procesów wydobywczych, narażenie na hałas jest wysokie i stanowi przyczynę zawodowego ubytku słuchu.

Wyższy Urząd Górniczy